Waarschuwingsstickers: welke gele driehoek hoort waar?

Een waarschuwingsbord is altijd hetzelfde opgebouwd: een gele driehoek met een zwarte rand en een zwart symbool. Dat is de W-serie van ISO 7010, de internationale reeks die je in fabrieken, scholen, zwembaden en op bouwplaatsen tegenkomt. De vorm zegt "let op", het symbool zegt waarvoor. Deze gids helpt je het juiste symbool te kiezen; welke waarschuwingen in jouw situatie verplicht zijn, volgt uit de eigen risico-inventarisatie en is geen onderdeel van deze uitleg.

Het vangnet: algemeen gevaar

Is er geen specifiek symbool voor het risico, dan gebruik je algemeen gevaar (W001): de driehoek met het uitroepteken. Omdat hij zelf niets uitlegt, hoort er eigenlijk altijd tekst bij. Met de bordsticker-maker zet je het pictogram en je eigen regel op een sticker.

Elektra en techniek

Op schakelkasten, meterkasten en machines met open spanning hoort elektrische spanning (W012), de bekende bliksemschicht. Bij apparatuur die uit zichzelf kan aanslaan waarschuwt machine start automatisch (W018); bij sterke magneten magnetisch veld (W006) en bij lasers laserstraal (W004). Voor harde geluidsbronnen is er hoog geluidsniveau (W087), vaak gecombineerd met het blauwe gebodsbord voor gehoorbescherming.

Vloer, hoogte en vallende delen

De vloerrisico's hebben elk een eigen bord: slipgevaar (W011) bij natte of gladde vloeren, struikelgevaar (W007) bij drempels en kabels, valgevaar (W008) bij een niveauverschil of open rand. Boven het hoofd waarschuwen vallende voorwerpen (W035) en obstakel op hoofdhoogte bij lage balken en leidingen.

Intern transport en bewegende delen

Waar heftrucks en mensen elkaar kruisen hoort heftrucks (W014) op de hoeken van de rijroute; onder een kraanbaan hangende last (W015). Bij machines met knel- en snijrisico kies je uit beknellingsgevaar, knelgevaar handen, bewegende messen en bewegende tandwielen. Hete onderdelen krijgen heet oppervlak (W017).

Stoffen in de ruimte

Voor een ruimte of kast waar gevaarlijke stoffen liggen bestaan waarschuwingsborden per soort gevaar: brandbare stoffen (W021), giftige stoffen (W016), bijtende stof (W023), oxiderende stof (W028), explosiegevaar (W002), gasfles onder druk (W029), radioactieve stoffen (W003) en biologisch gevaar (W009). Let op het verschil met de GHS-etiketten: die ruit met rode rand hoort op de verpakking van het product zelf, de gele driehoek op de deur, de kast of de muur. Hoe die twee zich verhouden lees je in de gids GHS-etiket of ADR-etiket.

Buiten en bij water

Ook buiten is de gele driehoek de taal: diep water, zwak ijs, sterke stroming en waakhond aan het hek. Voor de openbare weg gelden andere borden; die staan bij verkeer.

Formaat en plaatsing

Vuistregel: een driehoek van 10 cm leest van een meter of vier tot vijf; hangt hij verder van de plek waar het risico begint, neem dan een maat groter. Plak op ooghoogte, op een schoon en droog oppervlak, en liefst vóór de plek waar iemand kan schrikken en niet erop. Alle codes met hun betekenis staan in de naslag W-serie.